معروف به شيخ زاهد گيلانى ( م 700 ) بودند . شيخ زاهد شاگرد عين الزمان جمال الدين گيلى ( م 651 ) از شاگردان نجم الدين كبرى بوده است و بعد از فوت او شاگردش صفى الدين باردبيل رفت و آنجا بساط ارشاد گسترد تا بسال 735 درگذشت . شيخ صفى الدين بر اثر نفوذ شديدى كه در آذربايجان حاصل كرد فرقه‌يى از صوفيان پديد آورد كه پس ازو پيرو جانشينانش شيخ صدر الدين موسى و شيخ خواجه على و شيخ ابراهيم و سلطان جنيد و جز آنان بودند . مشايخ صفوى هريك به نحوى در امور آذربايجان تصرّفاتى داشته و ميان آنان و حكومتهاى محلّى رابطهء صلح و جنگ برقرار بوده است تا چنان كه مىدانيم حكومت بدست آنان افتاد . تصوف ايرانى در انيران در دورهء مورد مطالعهء ما نشر تصوّف ايرانى تنها در ايران صورت نگرفت بلكه صوفيانى كه از پيش حملهء مغول مىگريختند و يا از رواج ظلم و فقر و تهيدستى و بىخانمانى و بىسامانى ايران دورهء مغول بامان مىآمدند ، و بنواحى مجاور ايران پناه مىبردند ، هريك در نواحى جديدى از قبيل روم و شام و هند و امثال آنها بارشاد و هدايت خلق مىپرداختند . در صحايف پيشين نام عدّه‌يى از بزرگان را ديده‌ايم كه در بلاد روم بسر مىبردند مانند بهاء الدين محمّد ( بهاء ولد ) و سيّد برهان الدين محقّق و شمس الدين محمّد تبريزى و جلال الدين محمّد بن بهاء الدين محمّد مشهور بمولوى و نجم الدين رازى و سيف الدين محمّد فرغانى و عدّهء كثير ديگر كه فعلا فرصت ذكر آنان نيست . يكى ديگر از مراكز تجمّع مشايخ صوفيه در همين اوان هندوستان بوده است كه چنان كه پيش ازين گفتيم از جملهء مركزهاى مهم انتقال فرهنگ و تمدّن ايرانى و محل تجمّع فاضلان اين سرزمين بوده است « 1 » . مشايخى كه در هندوستان اجتماع كردند متعدّد بودند ولى از آن ميان دو سلسله شهرت يافت كه نسب تعليم غالب سلسله‌هاى صوفيان هندوستان بدان دو مىرسد :

--> ( 1 ) - همين كتاب ص 101 - 102